Về danh sách bài viết
Post 17/11/2026 10 phút đọc

Slam Dunk & The First Slam Dunk | スラムダンク | Thời Khắc Huy Hoàng Nhất

Phân tích — Takehiko Inoue, Toei Animation, 1993 & 2022

Poster The First Slam Dunk Slam Dunk (1993–1996, Toei Animation) và The First Slam Dunk (2022, đạo diễn và biên kịch Takehiko Inoue), dựa trên manga của Takehiko Inoue.

Bài viết tiết lộ kết quả trận Shohoku – Sannoh và cái kết của manga.

Năm mươi lần bị từ chối

Slam Dunk bắt đầu với một thất bại.

Hanamichi Sakuragi, học sinh năm nhất trung học, tóc đỏ dựng đứng, cao gần một mét chín, là một tên côn đồ có tiếng. Cậu vừa bị từ chối tình cảm lần thứ năm mươi. Cô gái thứ năm mươi nói rằng cô thích một người trong câu lạc bộ bóng rổ. Từ đó, Sakuragi ghét bóng rổ.

Rồi một cô gái khác bước đến, nhìn cậu, và hỏi một câu mà cả bộ truyện xoay quanh: “Cậu có thích bóng rổ không?”

Cô gái ấy là Haruko Akagi. Và Sakuragi, ngay lập tức, yêu cô. Cậu trả lời rằng cậu thích. Một lời nói dối. Cậu không biết luật bóng rổ. Không biết ném bóng. Không biết dẫn bóng. Cậu gia nhập câu lạc bộ bóng rổ trường Shohoku chỉ để gây ấn tượng với Haruko.

Đó là tiền đề của Slam Dunk. Một tên côn đồ chơi bóng rổ vì một cô gái. Không có gì sâu sắc. Một câu chuyện hài thể thao học đường điển hình của Weekly Shonen Jump những năm 1990.

Và rồi, qua 31 tập manga, Takehiko Inoue biến câu chuyện ấy thành một trong những câu chuyện thể thao vĩ đại nhất từng được viết.

Những kẻ thất bại

Đội bóng rổ Shohoku là một tập hợp những kẻ thất bại.

Takenori Akagi, đội trưởng, anh trai của Haruko, biệt danh “Gorilla”. Akagi mơ đưa đội đến giải toàn quốc từ năm nhất. Nhưng suốt hai năm, đồng đội của anh lần lượt bỏ cuộc, vì không ai có được sự quyết tâm như anh. Anh ở lại một mình, với một giấc mơ mà không ai chia sẻ.

Kaede Rukawa, thiên tài năm nhất, lạnh lùng, kiệm lời, được các cô gái hâm mộ, và là người Haruko thích. Rukawa trở thành đối thủ của Sakuragi, trong bóng rổ và trong tình yêu.

Hisashi Mitsui, từng là MVP giải trung học cơ sở, rồi chấn thương đầu gối, rồi bỏ bóng rổ, trở thành một tên côn đồ. Mitsui quay lại trường Shohoku với một băng đảng để phá câu lạc bộ bóng rổ. Và giữa trận ẩu đả, khi huấn luyện viên Anzai bước vào phòng tập, Mitsui quỳ xuống, khóc, và nói với ông rằng anh muốn chơi bóng rổ.

Ryota Miyagi, hậu vệ dẫn bóng, thấp bé, nhanh nhẹn, vừa ra viện sau một trận đánh nhau với chính Mitsui.

Và huấn luyện viên Anzai, một ông già béo, hiền lành, cười “hô hô hô”, biệt danh “Đức Phật tóc trắng”. Ông từng là “Ác quỷ tóc trắng”, một huấn luyện viên đại học tàn nhẫn, cho đến khi một học trò của ông, ngột ngạt dưới sự khắc nghiệt ấy, bỏ sang Mỹ một mình, rồi chết trong một tai nạn. Từ đó, ông thay đổi.

Mình nghĩ đây là điều làm Slam Dunk khác với những bộ truyện thể thao khác. Shohoku không phải một đội của những thiên tài. Nó là một đội của những người đã thất bại, đã bỏ cuộc, đã lạc đường, và cùng nhau tìm lại lý do để chơi.

Trận đấu không kết thúc

Có một câu nói mà mọi fan Slam Dunk đều thuộc. Nhiều năm trước, ở trận chung kết giải trung học cơ sở, Mitsui, khi ấy còn là một ngôi sao trẻ, đang chuẩn bị bỏ cuộc. Đội anh đang thua. Không còn hy vọng. Và huấn luyện viên Anzai, khi ấy đến xem trận, nói với anh: “Nếu bỏ cuộc, trận đấu sẽ kết thúc ngay lúc đó.”

Mitsui không bỏ cuộc. Đội anh thắng. Và anh chọn trường Shohoku để được chơi dưới sự dẫn dắt của Anzai.

Câu nói ấy trở thành câu nói nổi tiếng nhất của Slam Dunk, và có lẽ là một trong những câu nói nổi tiếng nhất của manga nói chung. Nó đơn giản đến mức nghe như sáo rỗng. Nhưng trong bối cảnh của Mitsui, người đã bỏ cuộc, đã mất hai năm tuổi trẻ, và đang quỳ trên sàn phòng tập xin được chơi lại, nó không sáo rỗng chút nào. Nó là lời nhắc rằng trận đấu của anh vẫn chưa kết thúc. Chừng nào anh còn muốn chơi, nó vẫn chưa kết thúc.

Bóng rổ ở Nhật

Ở thời điểm Inoue bắt đầu vẽ Slam Dunk năm 1990, bóng rổ không phải một môn thể thao phổ biến ở Nhật. Bóng chày và bóng đá thống trị. Bóng rổ chỉ là một môn thể thao học đường nhỏ.

Slam Dunk thay đổi điều đó. Bộ truyện bán ra hàng trăm triệu bản. Số học sinh chơi bóng rổ tăng mạnh. Và nhiều năm sau, Inoue cùng nhà xuất bản Shueisha lập ra Học bổng Slam Dunk, gửi những học sinh trung học giỏi bóng rổ nhất Nhật Bản sang Mỹ học và chơi bóng. Năm 2010, theo Anime News Network, Liên đoàn Bóng rổ Nhật Bản trao cho Inoue bằng khen đặc biệt vì đóng góp của ông cho sự phổ biến của môn thể thao này.

Một bài báo của Sports Illustrated từng viết rằng với một thế hệ cầu thủ Nhật, thần tượng của họ không phải các ngôi sao NBA, mà là Sakuragi, Rukawa và Sendoh. Nhiều bài báo nhắc đến Rui Hachimura và Yuta Watanabe, hai cầu thủ Nhật đã chơi ở NBA, trong số những người lớn lên cùng Slam Dunk. Một bộ truyện tranh đã tạo ra cả một thế hệ cầu thủ.

Hai mươi sáu năm

Anime Slam Dunk của Toei kết thúc năm 1996, sau 101 tập, trước khi đến được giải toàn quốc. Nó dừng lại sau vòng loại tỉnh Kanagawa. Trận đấu mà mọi người đọc manga đều biết là đỉnh cao của cả bộ truyện, Shohoku gặp Sannoh, chưa bao giờ được chuyển thể.

Sannoh là đội mạnh nhất Nhật Bản, nhà vô địch nhiều năm liền. Họ có Eiji Sawakita, cầu thủ trung học giỏi nhất nước. Shohoku là một đội vô danh, lần đầu đến giải toàn quốc. Không ai nghĩ họ có cơ hội.

Fan chờ. Và chờ. Đến tận năm 2022.

The First Slam Dunk

Năm 2022, The First Slam Dunk ra rạp. Inoue tự viết kịch bản và đạo diễn. Trận đấu: Shohoku gặp Sannoh.

Và Inoue làm một điều mà không ai ngờ. Ông không kể trận đấu qua mắt Sakuragi. Ông kể nó qua mắt Ryota Miyagi, hậu vệ thấp bé, nhân vật có ít đất diễn nhất trong manga.

Bài review tiếng Việt trên VnExpress ghi nhận rằng êkíp đã thay đổi nhân vật trung tâm từ Hanamichi thành Ryota, và theo dõi Ryota dần vượt qua nỗi đau mất anh trai. YBOX cũng có hẳn một bài review với tiêu đề “Câu chuyện về anh chàng hậu vệ Ryota Miyagi”.

Phim xen kẽ trận đấu với quá khứ của Ryota, thứ mà manga gần như không kể. Ryota lớn lên ở Okinawa. Anh trai cậu, Sota, là một cầu thủ bóng rổ tài năng, là thần tượng của cậu. Rồi Sota chết trong một tai nạn trên biển. Mẹ Ryota không vượt qua được nỗi đau. Và Ryota lớn lên trong cái bóng của người anh đã mất, cố gắng chơi bóng rổ để thay thế anh, và biết rằng mình không bao giờ có thể.

Một số fan cũ ban đầu không thích lựa chọn này. Họ chờ 26 năm để xem Sakuragi, và nhận được một bộ phim về Ryota. Bài review tiếng Việt trên Elleman cũng nhận xét rằng phần đầu phim hơi chậm khi kể chuyện gia đình Ryota, nhưng càng về cuối, không khí càng dồn lên.

Mình nghĩ đó là quyết định hay nhất của phim. Một trận đấu mà ai cũng đã đọc, ai cũng biết kết quả, cần một góc nhìn mới để còn bất ngờ. Và câu chuyện của Ryota, một người em sống trong cái bóng của người anh đã chết, cho trận đấu một sức nặng mới. Ryota không chỉ chơi để thắng Sannoh. Cậu chơi để cuối cùng được là chính mình.

Hai phút cuối

Và rồi là hai phút cuối của trận đấu.

Ở manga, Inoue vẽ những trang cuối của trận Shohoku – Sannoh gần như không có chữ. Không có lời thoại. Không có tiếng động. Chỉ có hình ảnh. Những giọt mồ hôi, những bàn tay, những ánh mắt. Hàng chục trang liên tiếp.

Ở The First Slam Dunk, Inoue làm điều tương tự với âm thanh. Ở những giây cuối, ông gần như tắt hết. Không nhạc, không lời bình, không tiếng hò reo của khán giả. Chỉ còn tiếng bóng đập xuống sàn, tiếng giày rít, tiếng thở. Mình nghĩ đó là đoạn căng thẳng nhất mà mình từng xem trong một phim thể thao.

Trong trận đấu ấy, Sakuragi bị chấn thương lưng khi lao theo một quả bóng bật ra ngoài. Anh có thể sẽ không bao giờ chơi bóng rổ được nữa. Huấn luyện viên Anzai muốn rút anh ra. Và Sakuragi nói rằng thời khắc huy hoàng nhất của huấn luyện viên là khi nào, những năm tháng làm tuyển thủ quốc gia sao? Còn của anh là bây giờ.

Rồi anh quay sang Haruko, ngồi trên khán đài, và nói với cô câu mà anh đã nói dối ở chương đầu tiên. “Tôi thích bóng rổ lắm. Lần này là thật.”

Cú đập tay

Và có một khoảnh khắc mà mình nghĩ là khoảnh khắc đẹp nhất của toàn bộ Slam Dunk.

Những giây cuối. Shohoku đang thua một điểm. Rukawa, người chưa bao giờ chuyền bóng cho Sakuragi, người chưa bao giờ coi Sakuragi là đồng đội thật sự, đang dẫn bóng. Bị kèm chặt. Và Sakuragi đứng trống ở một góc sân, đúng vị trí anh đã tập suốt một tuần.

Rukawa nhìn thấy anh. Và chuyền bóng.

Sakuragi ném. Tay trái chỉ đỡ bóng, như anh đã tự nhắc mình hàng nghìn lần. Cú ném mà anh đã tập hai mươi nghìn lần trong một tuần trước giải. Bóng vào rổ. Còi kết thúc trận đấu vang lên.

Và Sakuragi, Rukawa, hai kẻ thù không đội trời chung suốt 31 tập truyện, đập tay nhau. Rồi quay mặt đi, như thể không có gì xảy ra.

Sau đó

Ở manga, Shohoku thắng Sannoh. Và ở vòng tiếp theo, họ thua thảm hại. Kiệt sức sau trận Sannoh, họ không còn gì để cho. Giải toàn quốc của họ kết thúc ở đó.

Mình nghĩ đó là cái kết dũng cảm nhất mà một bộ truyện shounen thể thao có thể có. Không có chức vô địch. Không có chiến thắng cuối cùng. Chỉ có một trận đấu hoàn hảo, và sau đó là cuộc sống tiếp diễn. Sakuragi nằm điều trị chấn thương lưng ở một bệnh viện ven biển, đọc thư của Haruko, và hứa sẽ trở lại.

Thời khắc huy hoàng nhất của anh đã qua. Và anh biết điều đó. Và anh không hối tiếc.

Lời kết

Chín điểm cho cả bộ anime cũ lẫn The First Slam Dunk. Hai mươi sáu năm, đáng để chờ.

Mình nghĩ Slam Dunk tồn tại lâu đến vậy vì nó hiểu một điều mà nhiều câu chuyện thể thao không hiểu: chiến thắng không phải là điều quan trọng nhất. Điều quan trọng nhất là có một khoảnh khắc trong đời mà ta trao đi tất cả. Một trận đấu, một mùa giải, một lời nói thật. Dù sau đó có thua, có chấn thương, có phải dừng lại. Khoảnh khắc ấy vẫn là của ta.

Một tên côn đồ tóc đỏ nói dối rằng mình thích bóng rổ để gây ấn tượng với một cô gái. Ba mươi mốt tập truyện sau, anh nói lại câu ấy. Và lần này, nó là thật.


Nguồn tham khảo:

Tiếng Việt

Tiếng Anh