Elden Ring | エルデンリング | Đi Qua Đống Đổ Nát Của Một Thời Hoàng Kim
Phân tích — Hidetaka Miyazaki, George R.R. Martin, FromSoftware, 2022
Elden Ring (2022) — FromSoftware, đạo diễn Hidetaka Miyazaki, thần thoại nền của George R.R. Martin.
Bước ra khỏi hang
Có một khoảnh khắc trong Elden Ring mà mình nghĩ mọi người chơi đều nhớ.
Sau phần mở đầu, sau khi bị một con quái vật khổng lồ đánh gục chỉ bằng một nhát, bạn tỉnh dậy trong một nhà nguyện cũ kỹ dưới lòng đất. Bạn đi qua một hành lang tối, đẩy một cánh cửa đá nặng nề. Và ánh sáng tràn vào.
Trước mặt bạn là Limgrave: những đồng cỏ xanh trải dài, những tàn tích đá cổ, những ngọn đồi xa xa phủ sương. Ở phía chân trời, một lâu đài đứng sừng sững trên vách đá. Và trên bầu trời, lớn hơn cả những đám mây, là Erdtree, cây Đại Thụ, một cái cây khổng lồ bằng ánh sáng vàng rực, những cành lá tỏa ra như một vầng hào quang, chiếu sáng cả vùng đất.
Không có mũi tên chỉ đường. Không có dấu chấm hỏi trên bản đồ. Không có giọng nói nào bảo bạn phải đi đâu. Chỉ có một vùng đất rộng lớn, và câu hỏi: bạn muốn đi đâu?
Và ngay phía trước, trên con đường mòn, một hiệp sĩ khổng lồ mặc giáp vàng đang cưỡi ngựa tuần tra. Nếu bạn lại gần, hắn sẽ giết bạn trong hai nhát. Game không cảnh báo. Đó là cách Elden Ring chào đón bạn.
Martin và Miyazaki
Khi Elden Ring được công bố, cái tên làm cả thế giới chú ý không phải Hidetaka Miyazaki, mà là George R.R. Martin, tác giả của bộ tiểu thuyết Trò chơi vương quyền. Nhiều người tưởng trò chơi sẽ có một cốt truyện kiểu Martin: những âm mưu chính trị, những cuộc phản bội, những đoạn đối thoại dài.
Rồi game ra mắt tháng 2 năm 2022, và nó vẫn là một game FromSoftware. Câu chuyện vẫn được kể qua những dòng mô tả vật phẩm, những nhân vật phụ nói chuyện úp mở, những tàn tích mà bạn phải tự hiểu. Vậy rốt cuộc Martin đã viết gì?
Bài viết trên NShop tóm gọn: Martin viết thần thoại nền của thế giới, phần lịch sử xảy ra trước khi game bắt đầu. Ông phác thảo các vị thần, các bán thần, các sự kiện lớn trong quá khứ, rồi giao lại cho FromSoftware tự làm game. Martin không viết một dòng thoại nào trong game. Ông từng nói phần việc của mình đã xong từ “nhiều năm trước”, và khi game thành công, ông dành gần như toàn bộ công lao cho Miyazaki và đội ngũ của ông.
Còn Miyazaki thì nói thế giới đã tiến hóa rất xa so với điểm xuất phát của Martin, và đùa rằng Martin có thể sẽ “hơi sốc” khi thấy các nhân vật của mình bị biến đổi thế nào.
Mình nghĩ có một cách nhìn rất đẹp về sự hợp tác này: Martin cho thế giới một thời hoàng kim. Miyazaki cho ta thấy những gì còn lại sau khi nó sụp đổ.
Thời hoàng kim
Thế giới của Elden Ring gọi là Lands Between, Vùng Đất Giữa. Nó từng được cai trị bởi Nữ hoàng Marika Vĩnh Hằng, người nắm giữ Elden Ring, chiếc nhẫn hay đúng hơn là một trật tự vũ trụ, định ra quy luật của sự sống và cái chết. Dưới ánh sáng của Erdtree, Vùng Đất Giữa đã có một thời hoàng kim.
Rồi chiếc nhẫn bị phá vỡ. Không ai biết chắc ai đã làm, hay tại sao. Những mảnh của nó, gọi là Great Rune, rơi vào tay những đứa con của Marika, những bán thần. Và họ đánh nhau. Một cuộc chiến gọi là Shattering, Sự Tan Vỡ, đã nhấn chìm cả thế giới. Không ai thắng.
Đó là phần mà mình thấy rõ nhất chất của Martin. Một gia đình hoàng tộc tan vỡ, những đứa con mỗi người giữ một mảnh quyền lực, một cuộc nội chiến kéo dài không có người chiến thắng. Đó là Trò chơi vương quyền ở dạng thần thoại.
Những gì còn lại
Và đó là phần mà mình thấy rõ nhất chất của Miyazaki: những bán thần ấy, khi bạn gặp họ, đều đã tàn tạ.
Godrick the Grafted, kẻ cai trị lâu đài Stormveil, mang dòng máu yếu ớt nhất trong các bán thần. Khao khát sức mạnh mà dòng máu không cho, hắn ghép tay chân của người khác, của rồng, vào cơ thể mình, cho đến khi trở thành một khối thịt dị dạng với hàng chục cánh tay. Một bài trên trang Góc Hủ Cậu, khi xếp hạng sức mạnh các bán thần theo cốt truyện, đặt Godrick ở vị trí yếu nhất, một nhân vật nhút nhát và đáng thương hại. Mình nghĩ đó chính là điểm. Godrick là hình ảnh của một người con bị ám ảnh bởi việc không xứng đáng với dòng họ.
Starscourge Radahn, vị tướng mạnh nhất, người đã dùng phép thuật trọng lực để giữ cho các vì sao đứng yên trên bầu trời, ngăn chúng định ra số phận. Giờ hắn là một xác sống điên loạn, bị thối rữa ăn mòn não, lang thang trên một bãi chiến trường đầy xác chết, cưỡi con ngựa nhỏ bé mà hắn không nỡ bỏ. Những vì sao vẫn bất động trên trời, vì hắn vẫn đang giữ chúng, kể cả khi đã mất trí.
Rennala, Nữ hoàng Mặt trăng Tròn, ngồi trong một thư viện khổng lồ, ôm một quả trứng hổ phách, sống mãi trong ký ức về người chồng đã bỏ bà mà đi. Những học trò của bà đã phản bội bà. Bà không còn quan tâm.
Malenia, Lưỡi kiếm của Miquella, chiến binh chưa từng bại trận, mang trong mình Scarlet Rot, Sự Thối Rữa Đỏ Thẫm, một căn bệnh từ một vị thần ngoại lai. Bà đã chiến đấu với nó suốt cả đời. Và khi bạn gặp bà, sâu trong lòng một cái cây khổng lồ, bà nói tên mình, giới thiệu mình, và nói rằng mình chưa bao giờ biết đến thất bại.
Đó là cái đẹp buồn bã đặc trưng của FromSoftware. Những người từng vĩ đại, giờ chỉ còn là cái bóng của chính mình, mắc kẹt trong những vai trò mà họ không thể buông bỏ.
Malenia
Phải nói thêm về Malenia, vì bà đã trở thành một hiện tượng.
Trận đấu với Malenia được nhiều người coi là trận đấu boss khó nhất mà FromSoftware từng làm. Bài trên Phong Vũ, khi xếp hạng mười lăm boss của Elden Ring, nhắc đến Malenia như một kiếm sĩ cực kỳ mạnh, chiến đấu nhanh và khó đỡ. Bà hồi máu mỗi lần chém trúng bạn, kể cả khi bạn đỡ đòn. Và bà có một chiêu thức gọi là Waterfowl Dance, Vũ điệu Thủy điểu: bay lên không trung, rồi lao xuống như một cơn bão lưỡi kiếm, chém liên tục từ mọi hướng. Hàng triệu người chơi đã chết dưới vũ điệu ấy hàng trăm lần.
Có một người chơi tên Let Me Solo Her, đội một chiếc bình gốm trên đầu và không mặc gì ngoài chiếc khố, đã đánh bại Malenia hàng nghìn lần để giúp những người chơi khác. Anh ta trở thành một huyền thoại trong cộng đồng. Mình nghĩ đó là một trong những điều đẹp nhất của Elden Ring: một trò chơi khó đến mức tàn nhẫn, đã sinh ra một cộng đồng giúp đỡ nhau.
Tự do khi bị kẹt
Một bài đánh giá tiếng Việt trên Narak khen thế giới của Elden Ring là lộng lẫy và choáng ngợp, nhưng cũng thẳng thắn chê rằng hiệu năng và đồ họa chưa thật sự vượt trội. Mình đồng ý với cả hai. Elden Ring không phải game đẹp nhất về mặt kỹ thuật. Nhưng nó có một thứ mà rất ít game có: sự tự do khi bị kẹt.
Trong những game trước của FromSoftware, như Dark Souls hay Sekiro, khi bạn gặp một boss quá khó, bạn chỉ có một lựa chọn: thử lại, thử lại, thử lại, cho đến khi thắng. Elden Ring thì khác. Không đánh được Margit, con quái vật canh cổng lâu đài đầu tiên? Đi chỗ khác. Khám phá một hang động. Tìm một vũ khí mới. Lên cấp. Gọi một linh hồn đồng hành. Rồi quay lại sau. Thế giới mở không chỉ là một không gian rộng lớn. Nó là một cách để trò chơi tôn trọng người chơi: bạn không bị bắt buộc phải vượt qua thử thách theo một cách duy nhất.
Miyazaki nói Elden Ring là đỉnh cao của tất cả những gì FromSoftware đã làm. Nó lấy độ khó của Dark Souls, hệ thống tư thế của Sekiro, sự kỳ quái của Bloodborne, và đặt tất cả vào một thế giới mà bạn có thể đi đâu cũng được.
Những bí mật dưới lòng đất
Và thế giới ấy có những bí mật mà không thần thoại nào viết trước được.
Ở giữa một cánh đồng tại Limgrave, có một cái giếng cũ. Bạn bước vào chiếc thang máy bên trong. Nó đi xuống. Rồi xuống nữa. Rồi xuống mãi. Và khi cửa mở, bạn đứng trên bờ một con sông ngầm, dưới một bầu trời đầy sao. Những ngôi sao giả, được tạo ra bởi một nền văn minh cổ đã sống dưới lòng đất, nhớ về bầu trời mà họ không còn được nhìn thấy. Có những thành phố cổ bị bỏ hoang, những tàn tích khổng lồ, những sinh vật kỳ lạ. Cả một thế giới, ẩn dưới chân bạn, mà game không hề nhắc đến.
Đó là khoảnh khắc mà mình nghĩ định nghĩa Elden Ring: không phải những trận đánh boss, mà là cảm giác khám phá. Cảm giác của một nhà thám hiểm đứng trước một vùng đất chưa ai biết đến.
Ranni
Có một nhân vật mà mình nghĩ nhiều người chơi chỉ phát hiện ra nếu tò mò: Ranni, phù thủy, con gái của Rennala.
Bạn gặp Ranni trong một tòa tháp bỏ hoang, một người phụ nữ nhỏ bé, xanh xao, có bốn cánh tay, trùm mũ. Bà lạnh lùng, kiêu ngạo, nói chuyện với bạn như với một người hầu. Nếu bạn đồng ý phục vụ bà, bạn bước vào một chuỗi nhiệm vụ dài và phức tạp nhất trong game, xuyên qua những vùng đất ẩn, những bí mật cổ xưa, đến một sự thật về những gì thật sự đã xảy ra trong đêm Elden Ring bị phá vỡ.
Một nhà báo của VG247 cho rằng Ranni mới là nhân vật chính thật sự của Elden Ring. Mình hiểu vì sao. Trong một thế giới đầy những bán thần bám víu vào quá khứ, Ranni là người duy nhất muốn một thứ hoàn toàn mới. Không phải sửa chữa trật tự cũ, mà rời bỏ nó. Và cái kết của bà, nếu bạn đi đến cùng, là một trong những cái kết đẹp và kỳ lạ nhất mà FromSoftware từng làm.
Lời kết
Mười điểm. Elden Ring giành giải Game of the Year tại The Game Awards 2022, và bán được hàng chục triệu bản. Nhưng con số không phải lý do mình chấm nó mười điểm.
Mình chấm mười vì Elden Ring là một trong số rất ít tác phẩm cho người ta cảm giác của sự khám phá thuần túy. Một thế giới rộng lớn, đẹp đẽ, tàn nhẫn, đầy những câu chuyện về những người từng vĩ đại và nay đã sụp đổ. Martin cho nó một lịch sử. Miyazaki biến lịch sử ấy thành một đống đổ nát. Và chúng ta, những Tarnished, những kẻ Ô Uế, đi qua đống đổ nát ấy, nhặt lên từng mảnh vỡ, và tự ghép lại câu chuyện của mình.
Nguồn tham khảo:
Tiếng Việt
- Là một phần của Elden Ring, George R.R. Martin nói gì về siêu phẩm nhập vai AAA này? — NShop
- Elden Ring — đánh giá game — Narak
- Elden Ring: Xếp hạng sức mạnh Demi-God theo cốt truyện — Góc Hủ Cậu
- 15 Boss trong Elden Ring: đâu là con trùm khó nhằn nhất? — Phong Vũ
Tiếng Anh
- George R.R. Martin wrote Elden Ring’s ‘overarching mythos’ — PC Gamer
- George R.R. Martin may be ‘shocked’ by how his Elden Ring lore has been twisted — PC Gamer
- Elden Ring is the culmination of FromSoftware’s games, says Miyazaki — NME
- Elden Ring — Story Analysis & Narrative Breakdown — StoryRPG
- Ranni the Witch — Wikipedia
- Elden Ring review — NPR