Chrono Trigger | クロノ・トリガー | Thời Gian Có Thể Thay Đổi
Phân tích — Hironobu Sakaguchi, Yuji Horii, Akira Toriyama, Yasunori Mitsuda, Square, 1995
Chrono Trigger (1995) — Square, trên Super Famicom/SNES. Ở Việt Nam, nhiều người biết đến qua các bản Việt hóa của cộng đồng.
Bài viết tiết lộ phần lớn cốt truyện.
Một hội chợ ngàn năm
Chrono Trigger bắt đầu bằng một tiếng chuông.
Năm 1000. Vương quốc Guardia đang tổ chức hội chợ mừng thiên niên kỷ. Crono, một thiếu niên tóc đỏ dựng đứng, bị mẹ đánh thức vào buổi sáng, và chạy ra hội chợ. Ở đó, anh va phải một cô gái tóc vàng, làm rơi chiếc mặt dây chuyền của cô. Cô tên là Marle. Họ cùng đi dạo hội chợ, ăn kẹo, chơi trò chơi.
Rồi họ đến xem phát minh mới của Lucca, bạn thân của Crono, một cô gái đeo kính, mê máy móc. Một cỗ máy dịch chuyển tức thời. Marle xung phong thử. Và chiếc mặt dây chuyền của cô phản ứng với cỗ máy, mở ra một cánh cổng thời gian. Marle biến mất.
Crono nhặt chiếc mặt dây chuyền, và nhảy theo cô.
Mình nghĩ đoạn mở đầu ấy là một trong những đoạn mở đầu hay nhất của thể loại nhập vai. Không có lời tiên tri, không có ma vương, không có thế giới sắp diệt vong. Chỉ là một cậu bé, một hội chợ, một cô gái, và một tai nạn. Và từ một tai nạn nhỏ ấy, cả lịch sử của thế giới sẽ thay đổi.
Dream Team
Chrono Trigger nổi tiếng vì “Dream Team”. Hironobu Sakaguchi, cha đẻ Final Fantasy. Yuji Horii, cha đẻ Dragon Quest, bên hãng đối thủ Enix. Và Akira Toriyama, tác giả Dragon Ball, vẽ nhân vật.
Một bài viết tiếng Việt trên Vietgame Asia gọi đó là “Dream Team” của làng game Nhật Bản, và nhận xét rằng Chrono Trigger là một trong những game nhập vai đầu tiên về du hành thời gian. Đó là một sự kết hợp mà trước đó không ai nghĩ có thể xảy ra. Square và Enix là hai đối thủ lớn nhất của dòng game nhập vai Nhật Bản. Và những người tạo ra hai dòng game lớn nhất của họ đã cùng nhau làm một trò chơi.
Bạn có thể thấy dấu vết của Toriyama ở khắp nơi. Crono trông như một nhân vật Dragon Ball. Những con quái vật tròn trịa, dễ thương, kỳ quặc. Những biểu cảm cường điệu. Sakaguchi sau này tả lại việc làm game như được “chơi trong vũ trụ của Toriyama”.
Mitsuda
Nhưng cái tên mình muốn nhắc nhiều nhất không nằm trong Dream Team. Đó là Yasunori Mitsuda.
Mitsuda khi ấy là một kỹ sư âm thanh trẻ ở Square. Anh muốn sáng tác nhạc, nhưng không được giao việc. Theo những gì được kể lại, anh nói với Sakaguchi rằng anh sẽ nghỉ việc nếu không được viết nhạc. Và Sakaguchi giao cho anh Chrono Trigger. Bài viết trên Vietgame Asia gọi đó là bước ngoặt trong sự nghiệp của Mitsuda.
Đây là lần đầu anh được làm nhạc chính cho một game lớn. Và anh làm việc đến mức đổ bệnh. Các nguồn kể rằng anh ốm nặng giữa chừng, có nguồn nói là bị loét dạ dày, và phải nhờ Nobuo Uematsu, nhạc sĩ huyền thoại của Final Fantasy, hoàn thành một phần các bản nhạc.
Nghĩ mà xem: một người trẻ, lần đầu có cơ hội, dồn hết sức đến mức cơ thể không chịu nổi. Và những gì anh để lại là những bản nhạc mà gần ba mươi năm sau người ta vẫn nghe. Corridors of Time, bản nhạc của vương quốc Zeal trên trời, nghe như một giấc mơ. Wind Scene, nhẹ và buồn. Frog’s Theme, hùng tráng như một bản anh hùng ca. Và To Far Away Times, bản kết thúc, nghe xong là muốn chơi lại từ đầu.
Mình nghĩ nhạc là một nửa lý do Chrono Trigger được nhớ đến lâu như vậy. Đồ họa 16-bit có thể cũ. Nhưng nhạc thì không.
Bảy thời đại
Cuộc phiêu lưu đưa Crono và những người bạn qua bảy thời đại.
Năm 600, thời trung cổ, khi vương quốc Guardia đang chiến tranh với quỷ vương Magus. Năm 65.000.000 trước Công nguyên, thời tiền sử, khi con người và khủng long tranh giành thế giới. Năm 12.000 trước Công nguyên, vương quốc phép thuật Zeal lơ lửng trên mây, nơi những người có phép thuật sống trong xa hoa trong khi những người không có phép thuật sống trong hang động dưới mặt đất băng giá. Năm 2300, một tương lai hoang tàn.
Và dọc đường, những người bạn mới. Frog, một hiệp sĩ bị biến thành ếch, mang theo thanh kiếm huyền thoại Masamune và một mối thù với Magus. Robo, một robot từ tương lai, hiền lành, biết ơn. Ayla, nữ thủ lĩnh thời tiền sử, mạnh mẽ, đơn giản, ăn bằng tay.
Mỗi thời đại có một màu sắc riêng, một bản nhạc riêng, một câu chuyện riêng. Và mỗi thời đại liên kết với những thời đại khác theo những cách bất ngờ.
Lavos
Ở năm 2300, Crono và những người bạn phát hiện ra điều khủng khiếp. Trong một trạm lưu trữ dữ liệu bỏ hoang, họ xem một đoạn ghi hình. Năm 1999, một sinh vật khổng lồ trồi lên từ lòng đất, phóng ra những tia lửa hủy diệt khắp thế giới. Nền văn minh sụp đổ chỉ trong một ngày.
Sinh vật ấy tên là Lavos. Nó đã rơi xuống Trái Đất từ vũ trụ hàng triệu năm trước, ngủ dưới lòng đất, hút năng lượng của hành tinh. Và đến năm 1999, nó thức dậy.
Crono và những người bạn nhìn đoạn ghi hình ấy. Và họ quyết định: thay đổi điều này.
Tương lai thay đổi được
Đó là điều làm Chrono Trigger khác nhiều game du hành thời gian khác. Ở đây, tương lai thay đổi được.
Nhiều câu chuyện du hành thời gian nói rằng không thể thay đổi quá khứ. Mọi nỗ lực đều thất bại. Định mệnh không thể tránh. Chrono Trigger nói điều ngược lại. Những gì bạn làm ở quá khứ có hậu quả ở tương lai. Và những hậu quả ấy có thể tốt đẹp.
Có một nhiệm vụ phụ mà mình nghĩ là nhiệm vụ đẹp nhất của game. Ở năm 600, có một vùng đất sa mạc khô cằn. Robo, người bạn robot, quyết định ở lại đó, một mình, để trồng cây. Bốn trăm năm. Bạn quay về năm 1000, và sa mạc đã thành một khu rừng xanh. Và ở giữa khu rừng, Robo đang chờ bạn, gỉ sét, cũ kỹ, nhưng vẫn mỉm cười.
Mình nghĩ đó là thông điệp của Chrono Trigger. Thời gian không phải là kẻ thù. Những gì ta làm hôm nay, dù nhỏ bé, có thể trở thành một khu rừng sau bốn trăm năm.
Crono
Và có một khoảnh khắc ở giữa game mà mình nghĩ là cú sốc lớn nhất của Chrono Trigger.
Ở vương quốc Zeal, khi Lavos bị đánh thức sớm hơn dự định, Crono đứng chắn trước những người bạn. Và Lavos giết anh.
Nhân vật chính, người không nói một lời nào suốt game, người mà người chơi điều khiển từ đầu, chết. Không phải trong một đoạn phim xa vời. Mà ngay trước mắt, giữa trận đấu.
Năm 1995, đó là một điều gần như không ai làm. Và cảm giác khi chơi tiếp mà không có Crono, khi những người bạn của anh phải tự đi tiếp, là một cảm giác mà mình nghĩ ai chơi Chrono Trigger cũng nhớ.
Game cho bạn một cơ hội để hồi sinh Crono. Nhưng nó là một lựa chọn. Bạn có thể đi đến cuối game mà không có anh.
New Game+
Chrono Trigger có hơn một chục cái kết, tùy thời điểm và cách bạn đánh Lavos. Bạn có thể đánh Lavos ngay từ đầu game, với nhân vật còn yếu, nếu đủ giỏi. Bạn có thể đánh nó sau khi cứu thế giới. Mỗi thời điểm cho một cái kết khác.
Và để xem hết những cái kết ấy, game cho phép chơi lại từ đầu với nhân vật đã mạnh, gọi là New Game+. Ý tưởng chơi lại có giữ đồ đã có ở vài game trước, nhưng Chrono Trigger là game đặt ra cái tên “New Game+” và làm nó phổ biến trong thể loại nhập vai.
Một game về du hành thời gian, cho phép người chơi du hành lại chính câu chuyện. Mình thấy rất hợp.
Lời kết
Chín điểm. Một bài review tiếng Việt trên Game Tuổi Thơ khen cơ chế chiến đấu kết hợp kỹ năng giữa các nhân vật và hệ thống nhiều kết thúc. Mình đồng ý. Không có những trận đánh ngẫu nhiên vô tận. Kẻ thù hiện ra trên bản đồ, và trận đấu diễn ra ngay tại chỗ. Những đòn kết hợp giữa hai, ba nhân vật. Nhịp game nhanh, gọn, không lãng phí thời gian.
Có một chi tiết buồn. Sau Chrono Trigger, Dream Team không bao giờ làm việc cùng nhau nữa. Sakaguchi rời Square năm 2003. Toriyama mất năm 2024. Chrono Trigger là lần duy nhất họ cùng nhau tạo ra một thứ gì đó.
Và nếu bạn chưa chơi, ít nhất hãy nghe Corridors of Time một lần. Một người trẻ đã đổ bệnh vì nó. Và gần ba mươi năm sau, nó vẫn nghe như một giấc mơ.
Nguồn tham khảo:
Tiếng Việt
- Đôi nét về dòng game “Chrono” — Vietgame Asia
- Review game retro Chrono Trigger — Kiệt tác SNES này có gì đặc biệt? — Game Tuổi Thơ
Tiếng Anh
- Chrono Trigger — Wikipedia
- Chrono Trigger — Giant Bomb
- Creators of Final Fantasy, Dragon Ball: Chrono Trigger anniversary — Inverse
- Chrono Trigger — Chrono Wiki