Bayonetta 2 | ベヨネッタ2 | Phong Cách Là Nội Dung
Phân tích — Hideki Kamiya, Yusuke Hashimoto, PlatinumGames, 2014
Bayonetta 2 (2014, Wii U; 2018, Nintendo Switch) — PlatinumGames, đạo diễn Yusuke Hashimoto, giám sát Hideki Kamiya, phát hành bởi Nintendo.
Bài viết có tiết lộ tiền đề, nhưng không kể cái kết.
Một phù thủy trên máy bay chiến đấu
Bayonetta 2 bắt đầu giữa một thành phố đang ăn mừng Giáng sinh.
Bayonetta, một phù thủy cao lêu nghêu, đeo kính, tóc đen dài, đang đi mua sắm cùng bạn mình, Jeanne. Rồi những thiên thần tấn công thành phố. Những sinh vật bằng vàng và trắng, đẹp đẽ, thánh thiện, và tàn bạo.
Và Bayonetta đánh nhau với chúng. Trên nóc một chiếc máy bay chiến đấu, đang bay giữa những tòa nhà chọc trời. Cô nhảy từ máy bay này sang máy bay khác, bắn súng, đá, đấm. Rồi cô triệu hồi một con rồng địa ngục khổng lồ từ chính mái tóc của mình, và con rồng nuốt chửng một thiên thần to như một tòa nhà.
Tất cả chỉ trong mười lăm phút đầu.
Mình nghĩ màn mở đầu ấy là đủ để hiểu Bayonetta 2 muốn gì. Không có một khoảnh khắc nào để thở. Không có một khoảnh khắc nào nghiêm túc. Chỉ có hành động, phong cách, và sự lố bịch được đẩy đến cực điểm. Vui, lố, và không xin lỗi vì điều đó.
Trò chơi suýt không tồn tại
Bayonetta 2 suýt nữa không tồn tại.
Bayonetta phần một ra năm 2009, do PlatinumGames làm, Sega phát hành. Được khen nhưng bán không nhiều. Phần hai được lên kế hoạch, rồi theo nhiều nguồn, Sega gác lại. Không có nhà phát hành, dự án coi như chết.
Rồi Nintendo nhảy vào, bỏ tiền tài trợ. Đổi lại, Bayonetta 2 sẽ là game độc quyền trên Wii U, chiếc máy console bán khá kém của Nintendo lúc đó.
Khi tin ấy được công bố, rất nhiều fan nổi giận. CinemaBlend có hẳn một bài về những tin nhắn đầy thù hận mà fan gửi cho PlatinumGames. Có người buộc tội Platinum tham tiền, bỏ rơi PS3 và Xbox 360, nơi phần một từng phát hành.
Hideki Kamiya, người tạo ra Bayonetta, trả lời trên Twitter đúng kiểu của mình: game do Nintendo bỏ tiền, nên nếu nó có lên PS3 hay Xbox 360 thì cũng là vì Nintendo nói vậy. Còn Atsushi Inaba, nhà sản xuất, nói thẳng hơn: nếu không có Nintendo, Bayonetta 2 đã không tồn tại.
Mình nghĩ fan giận cũng dễ hiểu, vì Wii U ít người có. Nhưng lựa chọn thật sự lúc đó không phải là “Wii U hay PS3”. Mà là “Wii U hay không có gì”. Và tháng 2 năm 2018, game được đưa lên Nintendo Switch, và lần này nhiều người được chơi hơn.
Witch Time
Và rồi là lý do mà mình nghĩ Bayonetta 2 là một trong những game hành động hay nhất từng được làm: Witch Time.
Cơ chế đơn giản. Khi một kẻ thù tấn công, nếu bạn né vào đúng giây cuối cùng, ngay trước khi đòn đánh chạm vào bạn, thời gian xung quanh chậm lại. Màn hình chuyển sang màu tím. Kẻ thù gần như đứng yên. Và bạn có vài giây để trút một chuỗi đòn tấn công dài lên chúng.
Bài review tiếng Việt trên Vietgame gọi Witch Time là “thương hiệu” của series, yếu tố giúp nhịp chiến đấu liên tục và căng thẳng. Mình nghĩ đó là mô tả chính xác. Witch Time thưởng cho sự chính xác. Nó biến phòng thủ thành tấn công. Nó tạo ra một nhịp điệu: kẻ thù đánh, bạn né, thời gian chậm, bạn đánh. Và mỗi trận đấu trở thành một điệu nhảy.
Điều làm Witch Time thông minh là nó khuyến khích bạn đứng gần nguy hiểm. Né sớm thì an toàn, nhưng không kích hoạt Witch Time. Né muộn thì bị đánh. Chỉ có né đúng lúc, sát nhất có thể, mới được thưởng. Game đang dạy bạn trở thành Bayonetta: tự tin, liều lĩnh, luôn ở rìa của thảm họa.
Bốn khẩu súng
Bayonetta có bốn khẩu súng. Hai ở tay. Hai ở gót giày.
Mình nghĩ chi tiết ấy tóm tắt cả thiết kế của Bayonetta. Cô không chỉ cầm súng. Cô bắn bằng chân. Mỗi cú đá là một loạt đạn. Mỗi đòn kết hợp là một vũ điệu của tay và chân, súng và đòn đánh.
Và vũ khí có thể thay đổi. Kiếm, roi, búa, cung, móng vuốt. Bạn có thể đặt một vũ khí ở tay, một vũ khí khác ở chân, kết hợp chúng theo bất kỳ cách nào. Một thanh kiếm ở tay, hai khẩu súng ở chân. Một cây roi ở tay, một chiếc búa ở chân. Mỗi kết hợp tạo ra một bộ đòn khác nhau.
Phần hai thêm vào Umbran Climax. Khi thanh năng lượng đầy, Bayonetta có thể kích hoạt nó, và trong vài giây, mọi đòn đánh của cô đều triệu hồi những nắm đấm, bàn chân, hàm răng quỷ khổng lồ từ mái tóc của cô. Hoàn toàn hỗn loạn. Hoàn toàn thỏa mãn.
Mái tóc
Và có một chi tiết về Bayonetta mà ai chơi cũng biết: quần áo của cô được làm từ chính mái tóc của cô.
Bộ đồ đen bó sát mà Bayonetta mặc là tóc. Và khi cô triệu hồi những con quỷ khổng lồ, những nắm đấm, những con rồng, cô dùng chính mái tóc ấy. Nghĩa là, mỗi lần tung một đòn tấn công mạnh, cô… cởi bớt quần áo.
Đó là một chi tiết gây tranh cãi. Nhiều người coi Bayonetta là một nhân vật bị tình dục hóa. Nhiều người khác coi cô là một biểu tượng của sự tự tin, một người phụ nữ hoàn toàn kiểm soát cơ thể và sự gợi cảm của mình, không phải để làm vừa lòng ai. Mình nghĩ cả hai cách đọc đều có lý. Bayonetta là một nhân vật được thiết kế để khiêu khích, và cô làm điều đó với một sự tự tin mà gần như không nhân vật game nào khác có.
Câu chuyện
Câu chuyện thì khá rối. Thành thật mà nói, nó không phải lý do để chơi game này.
Trong trận chiến mở đầu, Jeanne, bạn thân của Bayonetta, bị một con quỷ kéo xuống địa ngục. Linh hồn của cô sẽ bị nuốt chửng nếu không được cứu. Bayonetta đi xuống địa ngục để cứu bạn. Trên đường, cô gặp một cậu bé bí ẩn tên Loki, bị truy đuổi bởi cả thiên thần lẫn quỷ dữ. Có du hành thời gian. Có thần thánh Bắc Âu. Có những tiết lộ về quá khứ của Bayonetta.
Mình thích những nhân vật phụ. Luka, nhà báo theo đuổi Bayonetta khắp nơi, luôn bị cô trêu chọc. Enzo, gã buôn tin béo phì, luôn bị kéo vào những rắc rối không mong muốn. Rodin, người bán vũ khí ở quán bar “Gates of Hell”, một thiên thần sa ngã với giọng nói trầm và vẻ ngoài của một võ sĩ. Họ là những nhân vật hài hước, lố bịch, và hợp với tông của game.
Nhưng câu chuyện chỉ là cái cớ. Cái cớ để có những trận đấu trùm khổng lồ, những cảnh quay điên rồ, những khoảnh khắc mà bạn chỉ có thể cười và tiếp tục chơi.
Phong cách là nội dung
Mình nghĩ Bayonetta 2 là ví dụ hoàn hảo của một trò chơi mà phong cách chính là nội dung.
Nhiều game có phong cách như một lớp vỏ, trang trí cho một cốt lõi khác. Bayonetta 2 thì không. Phong cách là cốt lõi. Cách Bayonetta đi, cách cô nói, cách cô chiến đấu, cách camera lướt quanh cô khi cô tung đòn kết liễu, cách nhạc nền thay đổi khi Witch Time kích hoạt. Tất cả đều là trò chơi.
Bài viết trên VietTimes nhận xét rằng điều khiến người viết ấn tượng nhất ở Bayonetta 2 là bố cục game đạt mức hài hòa tuyệt đối. Mình đồng ý. Mỗi màn chơi dài vừa đủ. Mỗi trận đấu trùm xuất hiện đúng lúc. Mỗi cơ chế mới được giới thiệu khi bạn đã thành thạo những cơ chế cũ. Không có một phần nào thừa.
Lời kết
Chín điểm. Bayonetta 2 được khen còn nhiều hơn phần một. Vice gọi nó là game hành động hay nhất của PlatinumGames tính đến thời điểm ấy. Nhưng vì chỉ có trên Wii U ban đầu, nó bán ít hơn hẳn. Rồi Nintendo tiếp tục tài trợ Bayonetta 3, độc quyền Switch. Không có Nintendo, có lẽ series này đã dừng ở phần một.
Bayonetta 2 là game hành động mà mình chơi chỉ vì cảm giác. Cảm giác né một đòn vào đúng giây cuối cùng, nhìn thời gian chậm lại, và biết rằng trong vài giây tới, mình là người mạnh nhất trên màn hình. Không có câu chuyện cảm động, không có triết lý sâu sắc. Chỉ có một phù thủy, bốn khẩu súng, và một điệu nhảy không bao giờ dừng.
Và cảm ơn Nintendo, dù nhiều người đã chửi họ vì nó.
Nguồn tham khảo:
Tiếng Việt
- Bayonetta 2 — Đánh giá game — Vietgame.asia
- Top những tựa game đáng chơi nhất trên Nintendo Switch (Phần 7) — VietTimes
Tiếng Anh
- Bayonetta 2: Without Nintendo the game wouldn’t exist, says Platinum Games — GamingBolt
- Bayonetta 2’s Wii U Exclusivity Spawns Hate-Filled Messages From Fans — CinemaBlend
- ‘Bayonetta 2’ Is PlatinumGames’ Greatest All-Action Game Yet — Vice
- Bayonetta 2 and The Wonderful 101 to stay Wii U exclusive — Nintendo Life
- Bayonetta 2 — Wikipedia